Knipselkrant (9)

• De strijd barst los over muziek in de cloud, Amazon vs. Apple: 'This is what I’ve been hoping for: a company with the skill, vision, clarity, and competence to truly compete with Apple. [...] I’m grinning at the thought of how high these two companies can push each other. What a great time to be a geek and to be alive.' En gelukkig, de muziekindustrie roept 'Ho, ho, ho, dat gaat zomaar niet!' Ondertussen in de Spaanse cloud: boeken (via Wiebe).
• Nieuwe muziek start-up Soundtrckr doet het allemaal anders (via Michiel). *Nieuwe* muziek: UNKLE feat. Nick Cave en driemaal Klassiek Raggen (alleen morgen van 12-14u gratis!). Of maak zélf nieuwe muziek: remix Everything Everything.
• Uit België: checklist platencontract.
• Wie haalt deze docu naar Nederland (via Robert)? En snel wat:

• Radiohead geeft een krantje uit (lees 'em hier, ook als .pdf), op zijn beurt maakt de krant een liedje :-) Over uitgeven gesproken: the new rules for self-publishing en onderbouwd kritisch nootje bij TenPages (die reageert - sterk). En over kranten gesproken: 40 jaar muziekkrant OOR.
• Op 5 Days Off liet Vodafone interessante mensen uit de NL dance industrie met elkaar in gesprek gaan: hier en hier. Boeiend kijkvoer.
• Zo doe je dat: fans die teveel betalen hun tientje teruggeven (via Tom). Klasse! Over terugbetalen gesproken: die rechtszaak van Eminem waar ik vorige week over berichtte kan nog een raar staartje krijgen en veel meer artiesten €€€ opleveren. Spannend om te volgen. Buma/Stemra gaat ook geld teruggeven.

• The Musician’s Guide To Affordable, Effective Websites. Daar hoort MySpace niet meer bij: daaaaaaag. Bob maakte ook 2 handige lijstjes voor wie vergat hoe hoe je aan een langdurige carrière bouwt: lijstje #1, lijstje #2.
• Crowdfunding blijft de gemoederen bezig houden (via Meindert).
• De muziekindustrie als ecosysteem, een heus wetenschappelijk onderzoek.
• Al is de leugen nog zo snel, internet achterhaalt 'em wel. Herinnert U zich de miljoen+ downloads van vorige week nog? Blijkt gelul. Platte koppelverkoop, nutteloos dus (via Martin).
• SONY België heeft geen gevoel voor humor (via Robin).

Knipselkrant (6)

De opgespaarde kliekjes van afgelopen week:

• Must-read, als fan van Bandcamp: If I were a new artist using Bandcamp... (via Marcel). Korte blogpost, eindigt zo: "Ask yourself how much a record label would pay for and invest in your project right now? If that number isn't high because you're a new artist, then use Bandcamp to help get yourself to the point where they will be making you offers, and then ask yourself if you really need them". Wijze raad.
• En BUMA, heb je die nodig? Marco Raaphorst blogt van niet. Ook een must-read voor muzikanten die het zelf willen, kunnen of moeten doen.
• Meer DIY: Atze op 3VOOR12 over DIY op Spotify. Vooral Pim geeft in de laatste 2 zinnen een razendslimme tip (denk daarbij ook aan relevante playlists op 22tracks)! Meer Spotify op Digimuziek.
• De absolute must-see van deze week: Johanna Blakley over why the absence of Copyright is good for Fashion. Fantastisch verhaal, 100% waar, helemaal uitkijken want dit geldt niet alleen voor mode (via Joost):

• 20 Non-Traditional Venues That Can Boost Your Fanbase, wat er verandert bij Facebook (privacy!) en 15 echt noodzakelijke Twitter-tips. Lachen (en waar!).
• Ik geloof er al lang niet meer in, maar een tegengeluid is altijd goed: Before you write off MySpace… (via Bram). Gisteren ook veel tegengeluid op Het Grote Downloaddebat. De blogpost van gisteren is geüpdate met links naar beeld van het complete debat + 3 verslagen.
• Nieuwe terreur: extreme VIP-behandelingen en dito prijzen (via Bob). Schiet de live-industrie zichzelf op termijn hiermee in de voet? Vrees van wel... De muziekmaatschappijen deden dat al eerder: Don’t Blame Apple For Its Music Monopoly. Blame the Big Labels.
• Bol.com zet het retaillandschap verder op z'n kop (via Entertainment Business):

• Nederlands downloadplatform Dance Tunes laat labels kiezen of ze tracks betaald of gratis aanbieden (via Werner). Cool! Over dansen gesproken: Lazer Proof, exclusieve mixtape van Major Lazer met La Roux (via Johan) en het album van TJ Kong & Nuno Dos Santos is er. Eindelijk. Luister, deel en koop!
• Het Tilburgse Incubate (in de clinch met BUMA + reacties) signaleert dat will.i.am muzikaal weinig fatsoenlijks uitpoept, maar volstrekt niet op z'n achterhoofd is gevallen. Integendeel, hij weet beter dan Dylan wat er aan de hand is, getuige de trailer van zijn documentaire:

• Het lachen bewaar ik voor het laatst: cultuurwetenschapper Thimon de Jong mag beargumenteren dat vroeger alles beter was, vooral de muziek. Wat een oubollige kolder van een 33-jarige bejaarde! En vooral: niet waar, aldus Thomas van Aalten. Vindt ook Lucky Fonz III (ook te lezen op Hyves):

The Long Tail (slot)

Onderzoeker Willem-Jan Prenger filosofeert vrijblijvend over The Long Tail: "Afgezien van de oplaaiende controverse of deze wel of niet bestaat, is duidelijk dat het verwerven van muziek, producten en productinformatie over verschillende - slecht waar te nemen - kanalen verloopt. De aankoopstatistieken van iTunes of Bol.com zijn maar een deel van de consumptie en uitwisseling van muziek. Het topje van de ijsberg mijns inziens. Ik zou de volgende stelling willen poneren: door deze multi-channel mogelijkheden om muziek te vinden en verkrijgen (en dat betekent niet altijd kopen...) neemt de smaakhorizon van veel mensen toe. Stel nu dat iemand houdt van artiest X, 5% van X koopt en de rest van zijn muziek krijgt of downloadt. En stel nu dat iemand door deze horizonverbreding, door social networks, maar ook Last.fm en andere tagging-achtige communities, naast X ook Y en Z leuk gaat vinden. En ook daar 5% van koopt. Dan heeft hij per saldo meer uitgegeven aan muziek!"

Dat zou machtig mooi zijn, Willem-Jan!

Sander Limonard is onderzoeker bij TNO en één van de auteurs van het onderzoeksrapport over de economische en culturele gevolgen van file sharing voor muziek, film en games. Dit rapport werd op Noorderslag '09 aan OCW-minister Plasterk gepresenteerd. Erwin haalt een paar interessante citaten uit dat rapport en weblogger Marie-José Klaver van NRC schrijft er ook over (Wouter Rutten van de NVPI wist niet hoe snel hij moest reageren!). Sander zegt over The Long Tail en de horizonverbreding die Willem-Jan suggereert: "HET artikel op dit gebied is wat mij betreft dat van Anita Elberse, die ook in discussie gaat met Chris Anderson [= de auteur en 'uitvinder' van The Long Tail. Het artikel waar Sander naar verwijst is van Harvard Business Review en helaas niet vrij toegankelijk]. Eén van de conclusies: sociale aanbevelingen zijn niet de drijvende kracht achter marketing van niches. Het zijn vooral de partijen die het grote publiek bedienen, die mensen vanuit de 'head' de 'tail' insturen: eerst de video op MTV ontdekken, daarna op YouTube zelf on-demand bekijken." Norbert heeft dus toch gelijk?

Willem-Jan signaleert in zijn ogen iets belangrijkers: "De ethiek onder jongeren als het gaat om het betalen voor content en hoe dat zich ontwikkelt. Opvallend is dat zowel iTunes als de App-store voor de iPhone [zie deze serie posts over apps op EHPO] laten zien dat er behoorlijke omzetten gegenereerd kunnen worden. Wat ze gemeen hebben is het relatief lage prijspeil per eenheid. Er wordt gediscussieerd of €0,99 per track teveel of te weinig is, maar in vergelijking met een CD van €20 is het een laagdrempeliger medium. Gevoegd bij de laagdrempelige omgeving waarin je het enorme aanbod kunt aanboren lijkt het een businessmodel dat goed werkt. Apple heeft hetzelfde model losgelaten op software verkoop voor hun iPhone en ook in dat systeem, waar het prijspeil van kleine applicaties ligt tussen €0,79 en ± €7,99 en veel ook gratis is, wordt enorm veel gedownload. Hoewel het 'kleine' applicaties betreft, is het een heel ander prijspeil dan de gemiddelde shareware ($15 - $50).

Consumenten en zeker jongeren raken gewend aan de toegankelijkheid van een heel breed assortiment en lijken bij micro unit prices bereid tot betalen, al is het een klein percentage van hun totale collectie. Ik ben benieuwd wat er gebeurt als door piraterij een voor hen merkbaar negatief effect op het aanbod ontstaat. Binnen een heel andere context ken ik een niche markt van games die bij software-ontwikkelaars uit de gratie was geraakt (hoge kosten, kleine markt). Nieuwe producten die nu ontwikkeld worden voor die niche worden gretig gekocht door die community, vooral uit 'sponsor-overwegingen'. Sommigen kopen het product zelfs meer dan eens; zij voelen de verantwoordelijkheid om als koper bij te dragen aan de continuïteit van dat kwetsbare marktsegment! Op fora wordt dit expliciet geventileerd en tot groepsnorm verheven." Herkenbaar, op eerdergenoemde iDisk die ik deel met zo'n 70 mensen is dat ook de norm. Dit voorbeeld van Kyteman sluit daar ook bij aan. Vraag is even hoeveel bezoekers zich daar aan houden... Willem -Jan vervolgt: "Nogmaals, ik weet te weinig van de muziekindustrie om een parallel te kunnen trekken, maar kan me voorstellen dat een dergelijke ethiek zich onder muziekliefhebbers kan ontwikkelen als hun favoriete genre, ster of stijl dreigt te verdwijnen als gevolg van piraterij en dalende inkomsten."

Tot zover "een uit de losse pols geschoten antwoord", aldus Willem-Jan. "Weinig wetenschappelijk wellicht, maar ik vind het onderwerp te intrigerend om er niet op de reageren." Dank voor je persoonlijke maar niet minder interessante bijdrage, Willem-Jan. Wie nog verder wil lezen verwijs ik graag naar het artikel van Sander Limonard op Frankwatching, waarin hij ingaat op voorwaarden voor een haalbaar Long Tail businessmodel.

The Long Tail (7)

The Long Tail: we raken er niet over uitgepraat! Directe aanleiding voor Deel 7 in deze serie is het bericht op Wired dat The Long Tail tóch lijkt te bestaan. Tenminste, dat zegt Madeleine Milne van eMusic, een in onafhankelijke en DRM-vrije muziek gespecialiseerde site. Met meer dan 5 miljoen tracks in haar winkel lijkt Madeleine recht van spreken te hebben en haar uitspraken staan volstrekt haaks op het eerdergenoemde onderzoek: ze beweert dat 75% van haar catalogus minimaal 1 keer over de digitale toonbank ging en zegt dat dat vooral komt doordat eMusic geen standaard Top 40-materiaal verkoopt, de bezoeker informeert met zinnig redactioneel commentaar en gebruik maakt van verregaande Web 2.0-technieken. "eMusic is the long tail", aldus Madeleine.

Boeiend! Onderzoeker Willem-Jan Prenger weet naar eigen zeggen niet veel van de muziekindustrie en de (online) verkoop van muziek, maar vindt de discussie over The Long Tail uiterst boeiend. Hij reduceert het belang van zijn bijdrage direct: "Ik ben gespecialiseerd in de relatie tussen jongeren, mediagebruik en de impact die dat heeft op hun leergedrag. Dat raakt aan overig gedrag, maar zaken als muziekconsumptie en bestedingspatronen zijn niet de kern van wat ik zoek en vind bij mijn onderzoek. Ik waag me dan ook niet in de Long-Taildiscussie over businessmodellen in de muziekindustrie en veranderende distributiemodellen. Als ik me in de stijd meng, zit dat meer op theorette- dan op theorie-niveau :-)."

Theorette is prima wat mij betreft, Willem-Jan! Hij vertelt vanmiddag, in het laatste deel van deze serie, verder.

The Long Tail (6)

Afgelopen vrijdag liet ik een volstrekt niet-representatieve steekproef uit de iTunes Store zien. Ik focuste op signalen die wijzen op het bestaan van The Long Tail. Die zie ik ook buiten internet. Kijk bijvoorbeeld naar de Sony's displays bij Albert Heyn en andere ketens: €5 voor Simon & Garfunkel, Terence Trent D'Arby en meer oude titels. Een typische Long Tail-winkelier bevestigt ook naar mij hoe lang die staart is. Haar ervaring is bovendien dat de kosten voor het digitaliseren en online zetten van backcatalogus vrij laag zijn (in tegenstelling tot wat Norbert zegt) en de marges op digitaal produkt hoog. En die marges worden alleen maar beter:

(via). Dit geloof je toch niet?! Ken jij een branche waar de prijzen OMHOOG gaan als de verkopen DALEN?

Eenmaal gedigitaliseerd en online gezet start het verdienen. Ik weet inmiddels wat je van iTunes ontvangt [dankzij] en ken grofweg de marges bij major platenmaatschappijen: na aftrek van overheadkosten houden ze meer dan het dubbele over in vergelijking met CD's. Afgelopen vrijdag en vandaag blijkt dat een interessant deel van die digitale verkopen Long Tail-product is: backcatalogus waarop de kosten al lang en breed zijn terug verdiend. Of pak een alternatieve act, repertoire dat volgens Atze zou moeten profiteren van The Long Tail: Fleet Foxes. Begin januari Single van de Week bij iTunes (dus gratis), door critici onthaald als misschien wel het beste album van vorig jaar, album in de aanbieding bij iTunes en daardoor in de Top 10:

Vrijdag zag je dat dit prachtige album nog steeds in iTunes' Top 30 stond. Sabrina Starke staat in bovenstaande lijst weer op #1 omdat ze begin januari uitgebreid in NOVA zat. De consument weet de weg naar digitale muziek blijkbaar steeds makkelijker te vinden.

Samenvattend: ik geloof Norbert Plantinga als hij zegt dat Universals verkopen nog steeds gekenmerkt worden door de 80/20-regel. Hij ziet de Long Tail naar eigen zeggen (nog) niet terug in zijn verkoopsysteem. Maar daarnaast geloof ik dat er onder bepaalde omstandigheden, voor bepaalde genres en artiesten of gezien vanuit het brede perspectief van een winkel als Bol.com of iTunes geld verdiend kan worden in The Long Tail. Dat wordt mij ook bevestigd van diverse kanten. Of neem het voorbeeld dat ik noemde in Revu: de gothic rockband uit Barneveld, met een zanger met een houten poot. In 1996 wist hij misschien 2 dorpsbewoners te overtuigen van zijn muziek, nu kan hij wereldwijd een absolute Ster worden in zijn niche. Zonder dat jij en ik dat merken. En door de kosten laag te houden en creatief gebruik te maken van de mogelijkheden die internet biedt geloof ik dat de individuele muzikant daar een boterham mee kan verdienen. Misschien (nog) geen dikbelegde op korte termijn, maar wie weet wat de toekomst brengt als hij zijn fans structureel blijft overtuigen van zijn muziek? Veel hangt af vanuit welk standpunt je kijkt: voor Norbert bestaat The Long Tail nog niet (maar hij sluit 'em ook niet uit), voor bands en individuele muzikanten wordt de staart steeds reëeler. Geen vetpot, maar wel een bescheiden inkomen dat er 10 jaar geleden niet was. En digitale ontwikkelingen zijn de komende jaren op z'n zachtst gezegd niet in het nadeel van die trend.

Ik heb een aantal heuse wetenschappers (drs.!) ook gevraagd om hun visie op de controverse rond The Long Tail en bovenstaande theorette. Daarover morgen meer.

The Long Tail (5)

Deze week een serie posts over het al dan niet bestaan van The Long Tail. En als-ie bestaat, of je er geld mee kunt verdienen? Van de kant van typische Long Tail-winkels als iTunes en Bol.com of muziekmaatschappijen V2 en EMI blijft het stil. Maar het Muzieklandschap-blog is niet voor 1 gat te vangen...

Ik heb wat online 'onderzoek' verricht (disclaimer: zo subjectief als de pest!) en ook mijn licht opgestoken bij verschillende ervaringsdeskundigen: mensen die kunnen kijken in de digitale magazijnen van typische Long Tail-winkels of zelf een uitgebreide catalogus muziek beheren en over een langere periode zien wat wel en niet verkoopt.

Om met dat 'onderzoek' te beginnen, kijk mee naar iTunes' Album Top 100 van zondag 11 januari 2009, rond 22u:

En even verderop:

Opvallend zijn de relatief hoge noteringen van oud repertoire van ABBA, Supertramp en een 35 jaar oude klassieker van Pink Floyd: allemaal in de Top 30. Ook in de Top 100: een oud live album van Robbie Williams, zijn grootste hits verzameld en die van Bruce Springsteen, Frank Sinatra en Barry White. En die noteringen lijken geen incident: de meeste titels heb ik een paar dagen eerder ook in iTunes' albumlijst zien staan.

iTunes' singlelijst van dezelfde periode laat een vergelijkbaar beeld zien. De Top 25 zijn actuele hits, daarboven veel ouder repertoire:

Woody Guthrie, klassiekers van Led Zeppelin, The Eagles en oude hits van Snow Patrol, Jan Smit, The Farm en Coldplay: allemaal in de Top 50. Wedden dat Last Christmas de hele maand december Top 10 stond? Feit is dus dat oud hitrepertoire, zodra het is gedigitaliseerd, blijft doorverkopen. In de officiële, gepubliceerde hitlijsten worden deze oude titels doorgaans gefilterd en verplaatst naar een speciale backcatalogus-lijst. Dat voorkomt dat de hitlijst met recente albums vol oud repertoire staat.

Maandag meer onderzoek en meningen. Fijn weekend!

The Long Tail (4)

Beetje bijgekomen van Koninginnenacht?

3VOOR12's Atze de Vrieze reageerde gisteren op de eerste post in deze serie. Hij vervolgt: "Dat de Long Tail bestaat, daar twijfel ik niet aan [check bijvoorbeeld de opvallende kijk- en bezoekcijfers die Erwin Blom over 3VOOR12 noemt. Hier cijfers over 2008]. Of het werkt als economisch model, daar ben ik nog niet zo zeker van. Dat mensen consumeren volgens dit model, dat zeker. Die fijne illegale community waar je alle backcatalogi kan vinden die er zijn, blogs, de eenvoudige toegang tot buitenlandse media en internetradio, de 3VOOR12 Luisterpaal. Zelfs de iDisk vol muziek die je deelt met vrienden is er een voorbeeld van. Je kunt als gebruiker alle muziek horen die vroeger nooit de playlist haalde op de radio. Een groot deel van de gebruikers luistert nog steeds - of ik moet zeggen weer - naar de ouderwetse radio, die echt niet gaat verdwijnen. Het gros van de mensen verdiept zich net zo veel in muziek als ik in films. Maar een fanatieke groep maakt wel degelijk gebruik van al die nieuwe mogelijkheden. Ik heb persoonlijk nog nooit zoveel nieuwe muziek gehoord als afgelopen jaar. En dat komt niet doordat het allemaal automatisch op onze redactie belandt. Dat geldt namelijk maar voor de helft...".

Heel herkenbaar dit. Zo haal ik zojuist ruim 350 nieuwe tracks binnen (samen 2,4 Gb), het meeste via een iDisk die ik deel met zo'n 70 mensen, gebookmarkte blogs en The Hype Machine. Last.fm houdt bij wat de helft van die iDiskers draait. Daarnaast besteed ik zo'n €100 per maand (en vaak meer) aan CD's, vinyl en downloads. En voor alle duidelijkheid: die iDisk en The Hype Machine zijn geen gemiste verkopen! Ik heb simpelweg meer interesse in muziek dan geld en behoor tot de mensen, zoals Andrew dat zo mooi zegt, "who's appetite for music is voracious". Gulzig inderdaad.

En Atze is dat ook: "Alles wat ik hoor kan iedere fanatieke muziekliefhebber horen. Gratis. Wil-ie het ook kopen? Nee, natuurlijk niet. Dat kan niet eens. Veel te duur: €1 per liedje of €15 voor een CD. Vul daar je 80 Gb maar eens mee! Of je externe harde schijf van Media Markt: 500 Gb voor €100. Dat is met een hoge bitrate nog steeds ongeveer 100.000 liedjes. Honderdduizend liedjes! Dat is meer dan je in een jaar kunt beluisteren. Je downloadt dus niet alleen het nieuwe album van AC/DC, maar ook de complete catalogus, voor áls je op een dag zin hebt om Back In Black een keer op te zetten. Niet te betalen natuurlijk. Dus koop je wellicht, omdat je geweten je dat influistert, de mooiste platen van het jaar. En dat zijn toch die platen waar iedereen het over heeft. Elbow. En Vampire Weekend. En Fleet Foxes. Want die waren nu eenmaal het best in 2008."

Die 3 platen heb ik braaf aangeschaft, Atze (...en Universal en V2). En 70+ iDisk-vrienden afgelopen jaar minstens 3 keer gemaild hoe briljant The Seldom Seen Kid is. Ik heb even gecheckt: zo'n 12 iDisk-ers hebben 'em daadwerkelijk gekocht (de CD, of gedownload bij iTunes), voor zichzelf of voor anderen. Dat is ruim 16%, geen verkeerde score. Eén iemand antwoordde: "Elbow en Bon Iver waren langs mij heen gegaan omdat ik te druk was met mijn absolute #1, TV On The Radio. Beiden heb ik in de Kerstvakantie gekocht om de Top 5 compleet op CD te hebben." Lang leve internet, sociale media, communities, Apple en The Long Tail!

"De Long Tail in het boek van Chris Anderson beweegt zich nog vooral rond de zoeksystemen en de tools die sites als Amazon bieden, maar het gemak waarmee je overal aan kunt komen buiten de grote legale spelers om speelt een cruciale rol. En hoe hard de RIAA en Brein ook proberen, die ontwikkeling is niet meer te stoppen."

Dank voor je uitgebreide reactie, Atze. Morgen op dit blog: ervaringen van wat Long Tail-muziekretailers.

The Long Tail (3)

Redacteur Atze de Vrieze van VPRO's 3VOOR12 reageerde per mail op het stuk van gisteren. Interessant genoeg om integraal te plaatsen, later deze week gevolgd door reacties van een paar andere relevante partijen:

"Boeiend stuk over de Long Tail, Niels. Ik ben met je eens dat de berichtgeving wat te gemakkelijk was. Wel een opmerking bij jouw stuk: de firma Universal is een opmerkelijke partij om bij te checken of de Long Tail werkt, omdat dat nu juist de partij is die het grootste deel van die 20% hits in handen heeft. Logisch dat ze daar ook veruit het meest op focussen. Interessantere verhalen vind je wellicht bij Bol.com en iTunes, die je al noemt, maar vooral ook bij kleine platenmaatschappijen. Bijvoorbeeld V2, dat afgelopen jaar alle hits had in de alternatieve muziek, het economisch interessantste deel van de Long Tail. Kun je leven op de liefjes van critici, zoals Vampire Weekend, Fleet Foxes en TV On The Radio, nu die veel toegankelijker geworden zijn voor het brede publiek? Of De Konkurrent, wiens grootste hits dit jaar de EP en het oude album van Antony waren, maar dat wel aan de onderkant steeds meer labels opzuigt, een enorme backcatalogus vertegenwoordigt en beweert gezond te zijn."

Atze merkt terecht op dat kleinere en gespecialiseerde maatschappijen als V2 en De Konkurrent (in theorie) relatief meer zouden moeten profiteren van de Long Tail. Echter, naast 20% van de actuele hits vertegenwoordigt 's wereld grootste muziekmaatschappij Universal ruim 60 jaar 'oude muziek' in hun catalogus. En backcatalogus zit in de Long Tail, niet in die 20% hits. Uit eigen ervaring weet ik bijvoorbeeld dat de 3 geniale albums van Nick Drake gestaag doorverkochten bij Universal. Ik meen me zelfs te herinneren dat na de eerste TV-uitzending van die briljante documentaire binnen een maand zo'n 5.000 albums werden verkocht. Dat is al snel €25.000 Long Tail-omzet! Gevonden geld, want de kosten van die albums zijn al lang en breed terugverdiend. Nog een sterk voorbeeld zagen we eergisteren: Sony BMG bracht afgelopen jaar namelijk de bestverkochte titel van Concerto uit. Een album uit 1977, verkoopprijs €20, dat bij Concerto dus meer verkocht dan beide Amy's, Marco, Coldplay en Duffy [peildatum: september '08]!

Atze van 3VOOR12 vertelt morgen verder.

The Long Tail (2)

Aan het einde van 2008 werd nog even een ballon doorgeprikt. Of niet? Ik las het nieuws op Webwereld, maar het was al eerder bekend. NRC pikte het op: pagina 9 in de avondeditie en zelfs op de voorpagina van Next.

Daar ga je met het mooie verhaal van gisteren...

Twee kanttekeningen bij dit onderzoek en NRC's berichtgeving. Allereerst vind ik de bron niet geheel onverdacht. Opdrachtgever van het onderzoek is MCPS-PRS. Voor zo'n grote auteursrechtenorganisatie is het doorbetalen van een overzichtelijk aantal partijen over een beperkt aantal grote hits uit kosten-technisch oogpunt interessanter dan een oneindig aantal individuen en kleinere partijen over hun bescheiden succesjes uitkeren (i.e. The Long Tail). Of zie ik spoken? Erger vind ik de gemakzucht van NRC's kunstredactie: 1 telefoontje naar Michel Schaeffer of Joost Neelemans en je hoort de andere kant van het verhaal. Dáár ben ik nieuwsgierig naar: hebben Bol.com en iTunes, dé Long Tail-winkels bij uitstek, dezelfde ervaringen? Wordt daar nog steeds 80% van de omzet door 20% van de titels gerealiseerd? Is The Long Tail kolder?

Hoog tijd om een andere ervaringsdeskundige aan het woord te laten. Norbert Plantinga is Managing Director van Universal Music Nederland en zag de uitkomsten van het onderzoek op Telecom TV. Dat zette hem aan het denken: "Bij EMI en nu bij Universal besteed ik veel aandacht aan het online zetten van ons archief (iTunes, YouTube, etc.). Ik constateer ook dat de 80/20-regel voorlopig nog steeds geldt. Het is zelfs zo dat het voor de meeste audio en video duurder is om iemand aan het werk te zetten om dit te uploaden dan om het niet te doen. Het is dan ook meer ons idee dat alle culturele uitingen beschikbaar moeten zijn in de best mogelijke kwaliteit dan een economische overweging."

Dan zegt Norbert iets heel interessants (kunstredactie, letten jullie op?): "Maar misschien is het gewoon te vroeg om conclusies te trekken. Alles is evolutie in plaats van revolutie. Deze theorie is nog maar een paar jaar oud [oktober 2004 om precies te zijn] en tot nu duren dit soort voorspellingen zo'n tien jaar om uit te komen." Reken mee: over 10-15 jaar verdient de 16-jarige van nu zijn eerste fatsoenlijke salaris en geeft dat ook online uit. En omdat hij/zij zijn hele leven al op internet zit, valt dan pas echt goed te zien of het Long Tail-effect werkelijkheid of een illusie is.

Tot die tijd ziet Norbert dat de oude economie ook op internet nog steeds prima werkt: "Wat mij opvalt is dat meeste mensen (80%? ;-) nog steeds kiezen voor wat andere mensen ook leuk vinden. Dat heeft waarschijnlijk een sociale reden: het kunnen bespreken met vrienden, collega's of gelijkgestemden. Mensen die wat minder met muziek bezig zijn dan wij hebben een autoriteit nodig die ze vertrouwen en die tips geeft: Paul de Leeuw die enthousiast is over Adele in Mooi! Weer De Leeuw, Matthijs van Nieuwkerk die enthousiast is over Stevie Ann of Kyteman in De Wereld Draait Door, Giel Beelen die enthousiast is over Milow op 3FM of de Droomlijst van Van Leest. Als ik een boek voor mijn moeder moet kopen kijk ik ook bij de AKO of Bol.com naar de Top 10 en kies daar wat uit." Herkenbaar. Maar andersom gebeurt ook: doordat mensen met elkaar praten over hun favoriete TV-programma's, internet-sites, boeken en muziek enthousiasmeren ze anderen en stimuleren zo de verkoop. Oorzaak en gevolg lopen door elkaar. Internet biedt als geen ander medium de mogelijkheid je ervaring en mening te delen of te reageren. Mijn frustratie over hun gemakzucht deel ik bijvoorbeeld met NRC's kunstredactie door 1 keer rechtsonder klikken:

En lezers van bovengenoemd stuk op Webwereld doen hetzelfde: "Staat in het onderzoek ook vermeld dat die 20% 99,99% van het gigantische marketingbudget heeft mogen ontvangen? En dat er in de media e.d. maar "beperkte" ruimte is om bekendheid te genereren (en dus verkopen)? Een "etalage" die door grofweg dezelfde mensen wordt beheerd als de groep die de "20%" uitzuigt." Norbert herkent zich niet in die reactie: "Feit is wel dat je als artiest/muzikant niet zomaar een liedje online kunt zetten en dat dan vanzelf verkoopt. Het moet erg goed zijn en je moet er wel wat voor (laten) doen."

Wordt morgen vervolgd.